معبد برد نشانده

برد نشانده قدیمترین عبادتگاه روباز ایرانی و مربوط به دوره هخامنشیان می‌باشد، که برای قرن‌ها در آن تشریفات مذهبی در هوای آزاد انجام می‌شده و دارای سه رشته پلکانی و فرورفتگی غرفه مانند است.

برد نشانده حدود ۷۰۰ متر طول و ۲۵۰۰ متر عرض دارد. این اثر در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۲۷ با شماره ثبت ۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‌است. برد نشانده در نقطه مرتفعی از دشت قرار دارد و در کنار آن بناهایی از عهد هخامنشی دیده می‌شود.

این محل بر دشت مرتفعی که آن را احاطه کرده‌است تسلط دارد و دشت نیز توسط رشته کوه‌های مرتفع سنگی دیوار مانندی محاصره شده‌است و چشم‌انداز منحصر به فردی ساخته‌است.

این مجموعه گسترده و طویل، شامل سه قسمت: 1)کاخ محل اقامت رئیس 2)نیایشگاه در شرق کاخ و 3) قصبه ای در شمال است.

ساختمان برد نشانده متعلق به دوره پارس‌ها و هخامنشیان است و نقوش برجسته روی آن به عهد اشکانی برمی گردد. اشیایی چند که هنگام حفاری به دست آمده نشان می‌دهند که پایه اصلی در دوره هخامنشی ساخته شده‌است. از این رو این باستانی‌ترین عبادتگاه کیش دیرین ایرانیان است.

اشیاء بدست آمده در بردنشانده شامل ظروف سفالی، سکه‌های قدیمی، مجسمه‌های باستانی و سایر آثار کهنی که از این بنای تاریخی بدست آمده در موزه‌های داخل و خارج کشور نگهداری می‌شود.

مجسمه هراکلیوس یا هرکول (خدای قهرمان) به ارتفاع بیش از دو متر، در حالی که شیر نئومه را خفه می‌کند، در این معبد از خاک بیرون آورده شده‌است، که در موزه شوش قابل بازدید می‌باشد.

رومن گیرشمن، باستان‌شناس نامدار فرانسوی بردنشانده را از «اسلاف» تخت جمشید نامیده و معتقد است که بردنشانده معبدی برای مهر و ناهید در دورهٔ پارتیان (اشکانی) است.

هیات باستانشناسی فرانسه در بهار سال ۱۳۴۲ شمسی در «بردنشانده»، آتشکده ای را شناسایی کردند. معبد برد نشانده در ۲۵ کیلومتری محلی که پلکانی به سمت بالای کوه قرار دارد واقع شده و عبارت از یک پایه مربع پنج متری است، که از سنگ‌های بزرگ بنا شده.