روستای نمونه گردشگری پامنار

روستای پامنار جزو بخش شهیون از توابع سردشت در فاصله جاده‌ای 42 کیلومتری شمال شهر دزفول به وسعت 57 هکتار در میان دامنه‌های رشته کوه‌های زاگرس و مشرف به دریاچه سد دز واقع شده است. روستای پامنار به واسطه جاذبه های بسیار متنوع طبیعی ـ فرهنگی و به دلیل هم‌جواری با دریاچه دز، وجود قلعه طبیعی شاداب، درخت‌های سدر، دره‌ها و چشمه‌ها، دارای طبیعتی جذاب و خاص است و همه ساله گردشگران فراوانی را به خود جذب می‌کند. از جمله تفریح‌های موجود در منطقه می‌توان به قایق‌رانی در دریاچه دز، اسکی روی آب، شنا، گذران اوقات فراغت در جزایر دریاچه و سواحل آن، استفاده از هوای مطبوع، مشاهده حیات‌وحش منطقه به ویژه پاژن و تیهو، ماهی‌گیری ورزشی در دریاچه، مشاهده و آشنایی با زندگی عشایری مردم بومی و فضای زیبای معماری سنتی منطقه، آشنایی و مشاهده صنایع کوهنوردی و مشاهده دره‌های عمیق کول‌ خرسان و دره رودخانه دز نام برد. فضای روستا با بوی خانه‌های کاه‌گلی آن شما را مهمان سفر به سال‌ها پیش می‌کند. از گیاهان و پوشش‌های منطقه می‌توان به رملیک، کنار، بنه، بادام، جاز، انجیر، بلوط و نخل اشاره کرد. از دیگر جاذبه‌های این منطقه می‌توان از هنر کپوبافی یاد کرد که از صنایع دستی رایج بومیان منطقه است. هنر کپوبافی برای مردم این منطقه نه تنها هنر و ذوق به شمار می‌رود بلکه زندگی است و محل مناسبی برای امرار معاش زنان زحمت کشی محسوب می‌شود که ‌در کنار کار طاقت فرسای روزانه، به تهیه آن می‌پردازند و همواره به عنوان یک میراث آن را حفظ کرده‌اند. کپوبافی جزو بافته‌های حصیری محسوب میشود و مواد اولیه آن کرتک و برگ نخل‌های خرما است که‌ از سالیان متمادی رواج داشته است. کرتک نوعی گیاه خودرو است که در حاشیه نهرها، رودخانه‌ها و دشت‌های منطقه شهیون به وفور یافت می‌شود. روستا پامنار در گذشته در کنار سرچشمه‌های رود دز قرار داشته و با داشتن نخلستان‌های زیاد مرکز مهمی برای تهیه مواد اولیه آن به شمار می‌رفته است اما با آب‌گیری سد دز در سال 1342 نخلستان‌های این منطقه به زیر آب رفت و خود روستا نیز به محل فعلی آن یعنی کنار دریاچه منتقل شد. در حاشیه دریاچه برخی نخل‌ها همچنان در آب قرار دارند که نشان وجود نخلستان‌های آن زمان است. بعد از این اتفاق صنعتگران کپوباف با توجه به این‌که این هنر دستی ریشه در فرهنگ و آداب آن‌ها دارد و بخش مهمی از هنر آن‌ها محسوب می‌شد، مواد اولیه خود یعنی برگ نخل‌های خرما را از سایر مناطق به ویژه مناطق جنوبی کشور تهیه می‌کنند. محصولات زیادی توسط کپوبافان در زمینه‌های مختلف به ویژه ظروف تزیینی و سنتی با استفاده از رنگ‌ها و نقوش سنتی، از دیر باز تولید و با هویتی تاریخ، زینت بخش خانه‌ها هستند. انواع این تولیدات شامل اشکال مسطح، بیضی و دایره‌ای و با کاربردهای مختلف به ویژه مصنوعات صنعتی از جمله گلدان، جا دستمالی، زیرکتری زیرقوری، میوه خوری و انواع دیگر محصولات حصیری بافت میشود. نوع تولیدات کپو در منطقه از نظر کمی و کیفی در سطح بسیار خوبی قرار دارد. مسابقه و نمایشگاه کپوبافی نیز تاکنون در روستای پامنار با هدف ارایه توانمندی‌های زنان و دختران این منطقه در امرکپوبافی و بافته‌های حصیری برگزار شده که مورد توجه گردشگران زیادی واقع شده است. محصولات تولیدی کپو این روستا و روستاهای شهرستان دزفول به سایر نقاط کشور به ویژه تهران و شهرهای شمالی ‌ارسال می‌شود. روستای پامنار در سال‌های اخیر با توجه به پتانسیل‌های بالای گردشگری به عنوان یکی از روستاهای نمونه گردشگری استان خوزستان برگزیده شده و به تازگی اقداماتی نظیر تسطیح تپه‌ها برای احداث رستوران، کمپ و پارکینگ و تعریض جاده دسترسی در این منطقه صورت گرفته است. شغل عمده ساکنان منطقه دامداری است که در کنار آن کشاورزی به صورت دیمکاری به ویژه گندم و جو وجود دارد. هم‌چنین عده زیادی از ساکنان روستاهای پاقلعه و پامنار به شغل صیادی در دریاچه سد دز مشغولند. زبان مردم محلی گویش لری بختیاری است و سنت‌ها و آیین‌های اصیل بختیاری در آداب ساکنان به چشم می‌خورد. رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال، شکوفایی و توسعه صنعت و خدمات گردشگری از اهداف احداث منطقه گردشگری روستای پامنار به شمار می‌رود زیرا این روستا یکی از مناطقی است که از نظر پتانسیل گردشگری نه تنها در سطح خوزستان بلکه در سطح کشور می‌تواند از جایگاه خاصی برخوردار شود. اما مهمترین عاملی توجه گردشگران به روستای پامنار هم‌جواری آن با دریاچه‌ی شهیون است. این دریاچه یکى از زیباترین دریاچه‌هاى ایران و جهان و پشت دو کوه شاداب و تنگوان شکل گرفته که چهره زیبایى به این منطقه داده است به گونه‌اى که جزیره بزرگ وسط دریاچه با مساحت بالغ بر 60 هزار متر مربع چشم‌انداز زیبایى را به وجود آورده است. در این جزیره درختان کنار (سدر)، بادام کوهى، کلخنگ، بید و هم‌چنین جانوران کوچکى مانند روباه و خرگوش در کنار پرندگان زیبایى مثل تیهو، کبک و پرندگان دریایى حیات وحش بى نظیرى را شکل داده اند. این جزیره به دلیل موقعیت جغرافیایى خوب و مسطح بودن زمین آن شرایط مناسبى را برای احداث مراکز تفریحى و اقامتى و جذب هر چه بیشتر گردشگران به منطقه فراهم آورده است. به دلیل زمینه مساعدی که این دریاچه دارد در آن انواع آبزیان پرورش داده می‌شوند. به همین خاطر در فصولی از سال محل مناسبی برای صید ماهی محسوب می‌شود. در کنار روستای پامنار و به فاصله‌ کمی از آن روستای زیبای دیگری به نام پا قلعه وجود دارد که ورودی و دسترسی اصلی قلعه شاداب در آن قرار گرفته و برخی به دلیل شهرت روستای پامنار و هم‌جواری با یکدیگر، این دو روستا را یکی می‌دانند. با توجه به پتانسیل‌های بالای طبیعی و تاریخی منطقه در سال‌های اخیر تلاش‌هایی از سوی اداره میراث فرهنگی برای ثبت ملی برخی از آثار و توسعه گردشگری منطقه و نیز پیگیری‌هایی به منظور حفاظت از محیط طبیعی آن توسط اداره حفاظت محیط زیست دزفول صورت گرفته است. در فصل زمستان و اوایل بهار بهترین زمان برای سفر به این روستا و منطقه است. این در حالی است که گردشگران و کوهنوردان زیادی برای استفاده از جاذبه‌های طبیعت زیبای منطقه به آن سفر می‌کنند.